Lotnicy przechodzą obok ściany na której uwieczniono zestrzelenia uzyskane przez byłych uczniów szkoły. Foto via https://milaviate.files.wordpress.com

TOP GUN – Prawdziwa Historia

Zdecydowana większość z nas na pewno kojarzy film Tony’ego Scott’a  pod tytułem „Top Gun”, a jeśli nawet znajdą się osoby które nie wiedzą o jaki film chodzi będzie to na pewno mniejszość.  Ta produkcja to przede wszystkim hollywoodzkie widowisko jednak jego fabuła została oparta na prawdziwej historii Szkoły Walk Powietrznych – United States Navy Fighter Weapons School –  zwanej przez pilotów TOP GUN.

Projekt stworzenia szkoły doskonalącej umiejętności pilotów myśliwskich pojawił się oficjalnie po trzech latach trwania operacji „Rolling Thunder” która była podstawową doktryną działań powietrznych w pierwszym okresie Wojny Wietnamskiej.  Podczas walk trwających od 2 marca 1965 do 1 października 1968 roku amerykańskie lotnictwo wykonało około miliona lotów bojowych nad Wietnamem, tracąc w działaniach wojennych około tysiąca samolotów.  Oczywiście uczestnicząc w konflikcie zbrojnym brano pod uwagę pewne koszty, jednak gołym okiem było widać, że ponoszone straty są zbyt duże w porównaniu do środków jakimi dysponował przeciwnik.  Taki stan rzeczy oprócz naturalnych warunków pola walki był również spowodowany irracjonalną polityką prowadzenia działań polegającą na „nie eskalowaniu” konfliktu, co oczywiście odbijało się bezpośrednio na załogach samolotów. Prócz doktryn politycznych i strategicznych w grę wchodził jeszcze jeden aspekt, mianowicie kwestia wyszkolenia amerykańskich pilotów pod kątem prowadzenia typowych walk manewrowych z wrogimi myśliwcami. Północnowietnamscy piloci MiG-ów mimo iż całościowo byli wyszkoleni gorzej, stosowali taktykę której najistotniejszym elementem była bezpośrednia walka myśliwska, i to na niej skupiali się najbardziej.  Mimo iż lotnicy różnych amerykańskich jednostek, zwracali uwagę na pewne niedostatki w wyszkoleniu, za problem oficjalnie zabrano się dopiero po trzech latach działań wojennych.

W 1968 roku, admirał Thomas Hinman Moorer zlecił kapitanowi Frankowi Aultowi, przeprowadzenie szczegółowych badań oraz ustalenia przyczyn tak dużego odsetka samolotów traconych w walkach powietrznych. W maju 1968 Frank Ault przedstawił tzw. „Raport Aulta”, w którym podał przyczyny takiego stanu rzeczy. Mimo kompleksowego wyszkolenia amerykańskich lotników, ewidentną lukę  stanowiły typowe umiejętności  z zakresu taktyki, zachowań oraz procedur dotyczących konwencjonalnych manewrowych walk myśliwskich w skrócie ACM – Air Combat Manoeuvring. Szkolenie pilotów amerykańskich w tym okresie skupiało się głównie na doskonaleniu umiejętności potrzebnych w atakach na cele naziemne,  a jeśli chodzi o walki powietrzne przede wszystkim na przechwytywaniu ciężkich bombowców strategicznych przeciwnika. Konkluzją „Raportu Aulta” była rekomendacja utworzenia szkoły doskonalącej umiejętności pilotów myśliwskich w zakresie typowych walk manewrowych.

Oficjalne zdjęcie pierwszej kadry instruktorów Szkoły TOP GUN. Foto via http://flitetime.net

 

Szkoła nazwana oficjalnie Navy Fighter Weapons School została założona 3 marca 1969 roku w bazie lotnictwa Marynarki Stanów Zjednoczonych w Miramar w Kalifornii.  Za dowodzenie, stworzenie programu szkoleń oraz samo ich przeprowadzanie odpowiadał w większości personel Dywizjonu VF-121 ‚Peacemakers’. Baza szkoleniowa była również wspomagana  przez dywizjony VC-7 oraz VF-126. Pierwszym szefem wyszkolenia i dowódcą bazy szkoleniowej został Dan “Yank” Pedersen. Warto tutaj zwrócić uwagę iż doświadczeni piloci oraz dowódcy Dywizjonu VF-121, już wcześniej nieoficjalnie uczyli pilotów przebywających w jednostce pewnych umiejętności przydatnych w typowej walce manewrowej. W taki sposób szkolenie otrzymało np. dwóch pierwszych amerykańskich asów Wojny w Wietnamie, piloci Randy „Duke” Cuningham oraz Willie „Willy Irish” Driscoll.

Za główne cele szkolenia postawiono – nauczenie, rozwinięcie i dopracowanie do maksimum umiejętności potrzebnych do prowadzenia manewrowej walki powietrznej. Systemem opracowanym specjalnie do tego celu był tzw. DACT – Dissimilar Air Combat Trainig – w skrócie polegający na zmuszeniu pilotów do walki z samolotami przewyższającymi ich własne maszyny jeśli chodzi o zdolności manewrowe. Chodziło o jak najlepsze odtworzenie warunków panujących podczas walk powietrznych nad Wietnamem.  W związku z tym rolę „Agressorów” pełniły zazwyczaj samoloty A-4 Skyhawk, T-38 Talon czy w późniejszym okresie  F-5E i F-5F Tiger II, lekkie i zwrotne, szczególnie w porównaniu do maszyn F-4 Phantom czy F-8 Crusader.

Samoloty A-4 Skyhawk pełniące rolę „Agressorów” sfotografowane w bazie Miramar. Foto via http://flitetime.net

 

Działalność szkoły realnie rozpoczęła się 31 marca 1969 roku. Najlepsze załogi, czy piloci z danych dywizjonów liniowych byli wysyłani do bazy w Miramar na sześć tygodni intensywnego szkolenia. Po odbytych treningach większość wracała do swoich macierzystych jednostek, zaś część zostawała w bazie aby zasilić kadrę instruktorską. Załogi po zakończonym szkoleniu oprócz cennych umiejętności otrzymywały odpowiednie certyfikaty oraz niewątpliwy prestiż.

Na rezultaty nowego programu treningowego nie trzeba było długo czekać, powracający do swoich jednostek piloci, szybko przekazywali kolegom wiedzę (przynajmniej w teorii), a z własnych praktycznych umiejętności robili natychmiastowy użytek. Porównując współczynnik zestrzeleń za lata 1965-1967 który wynosił 3,7 : 1, z współczynnikiem rejestrowanym po 1970 roku  – 14 : 1, ocena skuteczności szkoły walk powietrznych wydaje się oczywista.  Sukcesy szkoły TOP GUN spowodowały, iż  podobne treningi z zakresu walk powietrznych zaczęto wdrażać również w USAF Weapon’s School.

Z czasem szkolenie pilotów myśliwskich w bazie Miramar, nazywanej przez pilotów „Fightertown” (Miasteczko Myśliwców), stało się standardem trwale umocowanym w amerykańskim wojskowym systemie szkolenia lotniczego. Mimo iż realia walk powietrznych przez lata bardzo się zmieniły, to umiejętności typowych walk manewrowych stale są nauczane. Pozwala to pilotom lepiej panować nad samolotami, oraz nad przestrzenią powietrzną wokół ich maszyn, jednym słowem są po prostu skuteczniejsi.

Oficjalna naszywka United States Navy Fighter Weapons School, wręczana załogom po ukończeniu szkoleniu. Foto via en.wikipedia.org

 

Źródła:
Piotr Taras, Kampanie Lotnicze – Wietnam 1964-1972 – Walki nad DRW, Aj-Press, 1994.
http://www.fredericksorensen.com [dostęp: 18.02.2017]
http://www.miramar.marines.mil/ [dostęp: 18.02.2017]
http://flitetime.net/tg.html  [dostęp: 18.02.2017]
https://tacairnet.com [dostęp: 18.02.2017]
http://www.anft.net/f-14/f14-squadron-nfws.htm [dostęp: 18.02.2017]
Udostępnij Tweet
1945-1975

Komentarze

  1. Ciekawy artykul, jednak wdal sie maly blad. Otoz USAAF nie istnialo po 1947. Oddzielono sily powietrzne od armi, powstalo w ten sposob USAF, ktorej jest do dzis.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *